تجزیه ‎پذیری تعهدات در حقوق ایران و فقه امامیه

نویسندگان

1 دانشگاه بهشتی

2 دانشگاه تهران

چکیده

قاعده تجزیه‎پذیری تعهدات اگرچه به صورت صریح در قانون مدنی مورد اشاره قرار نگرفته است، لکن موارد متعدد اعمال این قاعده در قانون مدنی بیانگر اعتقاد نویسندگان آن به مبنایی واحد در این خصوص است. تعبیر اراده طرفین، استقراء در مواد قانون مدنی و وجود برخی احکام مربوط به خیارات، قاعده تجزیه‎پذیری تعهدات در قانون مدنی را اثبات نموده و بر اساس آن، هرگاه بطلان، عدم نفوذ یا انفساخ بر جزئی از تعهد عارض شود، به موجب قاعده تجزیه‌پذیری تعهدات، این بطلان، عدم نفوذ یا انفساخ صرفاً در همان جزء اثر کرده و مابقی تعهد معتبر می‎ماند. تجزیه تعهد به اعتبار موضوع تعهد، تعدد اطراف تعهد و منشأ تعهد صورت می‎پذیرد و در برخی موارد همانند موردی که موضوع تعهد ماهیتاً قابلیت تجزیه ندارد یا طرفین به صورت صریح غیرقابل تجزیه بودن تعهد را اراده کرده‎اند یا میان متعهدین مسئولیت تضامنی وجود دارد، تجزیه تعهدات امکان‌پذیر نبوده و این موارد به عنوان استثنا بر قاعده تجزیه‌پذیری تعهدات مطرح می‎شوند. در این نوشتار از طریق بررسی دیدگاه فقهای امامیه و استقراء در قانون مدنی ایران و تطبیق آن با حقوق مدنی نوین فرانسه (مطابق اصلاحات سال 2016) جایگاه قاعده تجزیه‌پذیری تعهدات، حدود و ثغور و همچنین استثنائات این قاعده بیان می‎گردد.

 

کلیدواژه‌ها


 Bénabent, Alain, (2018), Droit des obligations, 17th edition, Paris: LGDJ.
 Baumann, Alexandre, (2018), Manuel de droit des obligations, Lyon: Lexis legal.
 Bougerol, laetitia, (2016), La réforme de la solidarité passive: illusions perdues et incertitudes, Paris: Revues juridiques.
 Carbonneir, Jean, (1972), Droit civil: les obligation, Paris: Presses universitaires de France.
 Douville, Thibault, (2016), La réforme du droit des contrats: Commentaire article par article de l'ordonnance, Rennes: Gualino.
 Cataldo, Andrea, (2016), Une nouvelle lecture des obligation solidaires in solidum et indivisible, nantes: Anthemis.
 François, Clément, (2016), L’obligation à prestation indivisible, Paris: iej.
 Marjault, Yvan, (2016), Les obligations disjonctives: étude des obligations alternatives et facultatives, Le mans: Université du Maine.
 Ribeyrolles, Audrey. A, (2005). Essai sur la notion d’économie du contrat, Clermont: Université d’Auvergne Clermont.
 Vialla, François, (2018), Droit des obligations: les nullités, Montpellier: Université de Montpellier.