فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی

فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی

بررسی فقهی-حقوقی ابتنای عقد نکاح بر سلامت زوجین

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق اسلامی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران.
2 گروه مطالعات زنان، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
10.22034/jlvi.2026.2082529.1533
چکیده
یکی از مهم‌ترین مواردی که زوجین باید قبل از ازدواج نسبت به آن شناخت کافی پیدا کنند، ‏سلامت طرف مقابل است. در مباحث فقهی-حقوقی عمدتاً از فسخ نکاح به جهت وجود عیوب زوجین در زمان عقد بحث شده است. با پیشرفت‌ علم پزشکی و کشف بیماری‌های جدید، قوانین بعضاً پاسخگوی مشکلات پزشکی روز نبوده و در غیر عیوب خاص، ساکت است یا ابهام و اجمال دارد. هدف این پژوهش پاسخ دادن به این سؤال است که آیا اصل در عقد نکاح، ابتنای بر سلامتی افراد است یا باید سالم بودن زوجین را به عنوان شرط ضمن عقد نکاح قرار داد؟ اثر سؤال آن‌جا روشن می‌شود که اگر اصل وقوع نکاح را مبتنی بر سلامتی زوجین بدانیم، دیگر نیاز به گفت‌و‌گویی در این زمینه نبوده و سکوت در این باب، عرفاً و قانوناً دلالت بر وجود سلامت زوجین دارد. اما اگر سلامت زوجین را نیازمند اشتراط بدانیم، باید ضمن عقد، سلامتی یا وجود بیماری‌های مدنظر طرفین شرط شود. برای تحلیل موضوع، ضمن توجه به شناسایی بیماری‌های جدیدی که در زمره عیوب ‏موجب فسخ نکاح ذکر نشده‌اند، لازم است جایگاه سلامت در عقد نکاح روشن و ‏شاخصی برای بیماری‌های مؤثر در زندگی زناشویی تعیین گردد. نتیجه‌ی بحث، در چگونگی پیدایش حق فسخ برای زوجین مشخص می‌شود. در صورت پذیرش دیدگاه ابتنای عقد بر سلامت زوجین، می‌توان حق فسخ ماده 1128 قانون مدنی را در‌نظر‌گرفت. اما اگر این ابتنا پذیرفته نشود، تنها در صورت اشتراط بیماری‌ها و کشف خلاف، می‌توان از حق فسخ این‌ماده استفاده‌نمود. در‌صورت عدم‌اشتراط نام بیماری‌ها ضمن عقد، طلاق قضایی، راه حل زوجه و تقدیم دادخواست طلاق، راه‌حل زوج خواهدبود. ‏در این مقاله که با روش توصیفی‌تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای انجام گرفته، با تحلیل نظرات و استفتائات مراجع تقلید، ضمن اثبات نظریه ابتنای عقد بر سلامت زوجین، آثار آن در نظام قضایی، دادرسی و تقنینی بررسی شده‌‌است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 اردیبهشت 1405

  • تاریخ دریافت 09 دی 1404
  • تاریخ بازنگری 03 اسفند 1404
  • تاریخ پذیرش 27 اردیبهشت 1405