فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی

فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی

دیۀ پارگی کیسۀ مغز بدون آسیب به پوست و استخوان سر در قانون مجازات اسلامی و نسبت آن با دیۀ دامغه

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه حقوق اسلامی، دانشکدۀ حقوق قضایی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران
چکیده
در ماده 709 قانون مجازات اسلامی دیه جراحات سر و صورت آمده است. برای تعیین دیه جراحات سر و صورت، ابتدا انواع آن‌ها بر اساس آنچه در فقه آمده است، تعریف شده است و برای هر نوع دیه آن تعیین شده است. 9 نوع جراحت در 9 بند این ماده تعریف شده است. تنها در بند خ، دامغه به «صدمه یا جراحت» تعریف شده است و در موارد دیگر از عنوان صدمه استفاده نشده است. در تعریف دامغه آمده است: «صدمه یا جراحتی که کیسۀ مغز را پاره کند ...». بر اساس ذیل همین بند، دیۀ دامغه عبارت است از دیۀ مأمومه به علاوه ارش. ظاهر عبارت بند خ آن است که دامغه پاره شدن کیسۀ مغز است. اگر نحوۀ تعریف دیگر انواع جراحت غیر از هاشمه و منقله  را لحاظ کنیم، این سؤال به ذهن می‌رسد که آیا در تحقق دامغۀ صرف پاره شدن کیسۀ مغز کافی است یا قبل از پاره شدن کیسۀ مغز، پوست سر و استخوان جمجمه نیز باید شکافته باشد؟ عبارت صدمه این توهم را ایجاد کرده است که در صورت پارگی کیسۀ مغز بدون وقوع جراحت نیز، دامغه محقق شده است. در این مقاله بر اساس مأخذ فقهی این ماده و سازگار با ساختار عبارت ماده 709 نشان می‌دهیم که این توهم صحیح نیست و دامغه عبارت است از جراحتی که در سر یا صورت واقع می‌شود و در صورت پارگی کیسۀ مغز بدون وقوع جراحت، جانی فقط ضامن ارش پارگی کیسۀ مغز است. 
کلیدواژه‌ها

موضوعات


دوره 30، شماره 111
پاییز 1404
صفحه 147-160

  • تاریخ دریافت 26 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 14 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 04 مرداد 1404