دستیاری وکیل یکی از مشاغل رسمی در نظام حقوقی آمریکاست. منظور از دستیار وکیل افرادی هستند که در ارائۀ خدمات حقوقی به وکلا مساعدت می کنند. در نظام حقوقی ایران علیرغم حضور غیررسمی برخی افراد بهعنوان دستیار در دفاتر وکلا، این حرفه بهطور رسمی در قوانین پیش بینی نشده است. در این پژوهش توجه به این حرفه بهعنوان راهکاری جهت حل بخشی از مشکلات بیکاری فارغ التحصیلان حقوقی و بهره مندی از مزایایی همچون تسهیل کار وکلا و افزایش کیفیت خدمات آنها و ارتقای دسترسی به عدالت مورد توجه قرار گرفته است. با توجه به اینکه قانونمند نبودن این حرفه در عمل موانعی برای وکلا به وجود آورده و وکلای ایرانی را از بهره مندی کامل از مزایای این حرفه محروم کرده است، در این پژوهش با توجه به تجربۀ مثبت آمریکا در استفاده از دستیاران، ضمن معرفی دستیار وکیل در این نظام حقوقی، با بررسی مزایا و موانع این حرفه در نظام حقوقی ایران، امکان سنجی پذیرش آن مورد مطالعه قرار گرفته است. قانونمند کردن این حرفه و تعیین شرایط دقیق آن در قوانین و رفع موانع موجود، پیشنهاد نگارنده در جهت بهره مندی از آثار مفید این حرفه است. این پژوهش با رویکردی تطبیقی و به روش توصیفی ـ تحلیلی نگارش یافته است. روش جمعآوری اطلاعات بهصورت کتابخانه ای و میدانی است. جهت بررسی موانع این حرفه در عمل در حقوق ایران، پرسشنامه و مصاحبه با تعدادی از وکلای دادگستریای که در عمل از دستیاران استفاده کردهاند، تدوین شده و با ارزیابی و تحلیل اطلاعات حاصلشده، مزایا و موانع این حرفه در عمل تبیین شده است.
Statsky, W.P. (2016), Introduction to Paralegalism, Perspective, Prioblems, and Skills, 17 edition. Delmar Cengage Learning.
Trabucco, L. D. (2020), The Regulation of Paralegals in Ontario: Increased Access to Justice? Graduate Program in Law, Osgoode Hall Law School York University Toronto, Ontario.