فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی

فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی

جرائم بانکی مأمورین به خدمات عمومی در بانک‌های خصوصی

نوع مقاله : پژوهش کاربردی

نویسندگان
1 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه
2 استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه ازاد اسلامی
چکیده
برخی از مصادیق جرائم بانکی همچون اختلاس و تصرف غیرقانونی با مفهوم مأموران به خدمات عمومی پیوند دارد. با توجه به نسخ قانون راجع به محاکمه و مجازات مأموران به خدمات عمومی مصوب ۱۳۱۵ وفق مادۀ 570 قانون آیین دادرسی کیفری، تشخیص مفهوم و مصادیق مأموران به خدمات عمومی با ابهام مواجه شد و رأی  وحدت رویۀ شمارۀ ۷۹۸ هیئت عمومی دیوان عالی کشور با هدف رفع این ابهام و کاستن از خلأ قانونی موجود، درخصوص شمول حکم مادۀ 598 قانون تعزیرات نسبت‌به کارکنان بانک‌های خصوصی صادر شد. اینکه آیا به‌جز جرم مذکور، استدلال مندرج در رأی وحدت رویه مبنی بر مأمور به خدمات عمومی محسوب شدن کارکنان بانک‌های خصوصی، به سایر جرائم بانکی همچون اختلاس که عبارت «مأموران به خدمات عمومی» در نص مادۀ قانونی مربوطه ذکر شده است نیز تسری می‌یابد یا خیر، موجب اختلاف شده است. لذا در مقالۀ حاضر در راستای پاسخ‌گویی به ابهام مذکور، مبتنی بر روش کتابخانه‌ای، چالش‌های موجود توصیف و تحلیل و عدم امکان تسری رأی  وحدت رویۀ شمارۀ 798 به تمام جرائم بانکی ارتکابی توسط کارکنان بانک‌های خصوصی اثبات و پیشنهادات اصلاحی ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها

  • الف) منابع فارسی

    • حسنی، جعفر و نسرین مهرا (1392)، «نقدی بر مفهوم جرم اقتصادی در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392»، مجلۀ مطالعات حقوق کیفری و جرم‏شناسی، شمارۀ 2 و 3.
    • زارعی، محمدحسین و مجید نجارزاده هنجنی (1396)، «مفهوم خدمات عمومی و تحوّل آن در پرتو دکترین کارکرد عمومی»، فصلنامۀ پژوهش حقوق عمومی، سال نوزدهم، شمارۀ 56.
    • زراعت، عباس (1399)، حقوق کیفری اقتصادی، تهران: جنگل جاودانه.
    • سمیعی زنوز، حسین (1399)، جرائم بانکی، تهران: میزان.
    • شمس ناتری، محمدابراهیم و همکاران (1399)، قانون مجازات اسلامی در نظم حقوق کنونی، تهران: میزان.
    • عباسی، بیژن (1395)، حقوق اداری، تهران: دادگستر.
    • عزیزی، آریا (1398)؛ لزوم پیشگیری از فساد مالی و اداری در نظام بانکی کشور، تهران: نشر فرزانگان دانشگاه.
    • کاتوزیان،‌ ناصر (1386)، مبانی‌حقوق‌ عمومی، تهران: میزان.
    • متین‏آذری، افشین (1398)، دانشنامۀ علوم جنایی اقتصادی، تهران: میزان.
    • محبی، جلیل و زینب ریاضت (1396)، شرح قانون مجازات اسلامی، تهران: میزان.
    • منصور‏آبادی، عباس (1400)، «مفهوم و مصادیق مأموران به خدمات عمومی«نقد رأی وحدت رویۀ شمارۀ 798»، فصلنامۀ علمی پژوهش‌های نوین حقوق اداری، سال سوم، شمارۀ نهم.
    • میرمحمد‏صادقی، حسین (1402)، حقوق کیفری اختصاصی؛ جرائم علیه اموال و مالکیت، تهران: میزان.
    • نورزاد، عوض (1383)، بررسی جرائم اختلاس و تصرف غیر قانونی در اموال دولت، تهران: آریان.

     ب) قوانین

    • قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد مصوب 1390.
    • قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1394.
    • قانون پولی و بانکی کشور مصوب 1351.
    • قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری مصوب 1367.
    • قانون راجع به محاکمه و مجازات مأموران به خدمات عمومی مصوب 1315.
    • قانون فهرست نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی مصوب سال 1373.
    • قانون مجازات اسلامی مصوب 1392.
    • قانون محاسبات عمومی مصوب سال 1366.
    • قانون مدیریت خدمات کشوری سال 1386.

     ج) منابع انگلیسی

     Cabral, S., et al. (2013),Private Entrepreneurs in Public Services: A Longitucinal Examination of Outsourcing And Statization of Prisons”, Strategic Entrepreneurship Journal, No.7.

     

     

     

     

  • تاریخ دریافت 02 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 28 آبان 1402
  • تاریخ پذیرش 13 خرداد 1403