طبق یک قاعدۀ حقوقی بار اصلی اثبات دلیل بر عهدۀ مدعی است که ادعایی را برای اثبات حقایق ارائه میدهد. دشواری در اثبات ادعا هرگز موجب رهایی مدعی از تکلیف اثبات ادعا نمیشود. چنانچه مدعی دلیل کافی برای اثبات ادعای خود ارائه ندهد او به ضرر خود عمل کرده است. از طرفی در قرارداد داوری بهعنوان یک اصل پذیرفتهشده، طرفین در انتخاب مقررات شکلی و ماهوی حاکم بر قرارداد آزادند. این مقاله درصدد است تا با روش توصیفی ـ تحلیلی مشخص کند که آیا اختیار طرفین در تعیین مقررات شکلی و ماهوی دربرگیرندۀ اختیار تعدیل و تغییر در بار اثبات دلیل نیز است یا خیر؟ بدیهی است که این اختیار و نیز اختیار دیوان داوری درمورد تعدیل بار اثبات دلیل نباید به تغییری منجر شود که نتیجۀ آن باعث تعارض با نظم عمومی و قواعد آمره شود. درمورد اینکه بار اثبات دلیل از مقررات شکلی یا ماهوی تبعیت میکند نظرات متفاوتی وجود دارد. بررسی و یافتههای مقاله نشان میدهد که گرایش غالب در رویۀ داوری تجاری بینالمللی بر این است که قاعدۀ بار اثبات دلیل از جنبۀ ماهوی برخوردار است.
آقاحسینی، محسن و زهرا موسوی (1390)، «بار اثبات مدعی و معیار آن در رویۀ داوری دیوان ایران»، ایالات متحده در مجموعهمقالات همایش صدمین سال تأسیس نهاد داوری در حقوق ایران، به اهتمام محمد کاکاوند، تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای حقوق شهر دانش.
امیرمعزی، احمد (1387)، داوری بینالمللی در دعاوی بازرگانی، تهران: دادگستر.
بازگیر، یدالله (1380)، قانون مدنی در آینۀ آرای دیوان عالی کشور ـ ادلۀ اثبات دعوی، تهران: فردوسی.
برومند، بیبی فاطمه، مرتضی شهبازینیا و اصغر عربیان (1399)، «حسن نیت آیینی طرفین داوری (مطالعۀ تطبیقی در حقوق ایران و انگلیس)»، فصلنامۀ پژوهشهای حقوق تطبیقی، دورۀ 22، شمارۀ 2.
Barraclough, A., & J. Waincymer (2005), Mandatory Rules of Law in International Commercial Arbitration, 6 Melb, J. Int'l .L.
Belohlavek, A. J. (2011), “The Legal Nature of International Commercial Arbitration and the Effects of Conflicts Between Legal Cultures”, Law of Ukraine , Pravo Ukrajiny , No. 2.
Bhushan, A. (2014), "Standard and Burden of Proof in International Commercial Arbitration: Is There a Bright Line Rule?", 25 Am, Rev. of Int'l Arb.
Blavi, F., & Vial, G. (2016), “The Burden of Proof in International CommercialArbitration: Are We Allowed to Adjust the Scales”, Hastings International and Comparative Law Review, Vol. 39.
Born, G. B. (2014), International Commercial Arbitration, Kluwer L. Int'l, 2nd e d.
Duarte G., H. (2015), “The Role of Good Faith in Arbitration: Are Arbitrator and Arbitral Institutions Bound to Act in Good Faith?”, ASA Bulletin, Vol. 33, No 3.
Foster, C. E. (2010), Burden of Proof in International Courts and Tribunals, Australian Year Book of International Law.
Franck, S., J. Fereda, K. Lavin, & A. Lehmann Tobias (2015), “International Arbitration: Demographics, Precision and Justice’, in Albert Jan Van den Berg (ed.), Legitimacy: Myths, Realities, Challenges, ICCA Congress, Series No. 18.
Garnett, (2022), “Demystifying the Burden of Proof in International Arbitration”, in Franco Ferrari and Friedrich Rosenfeld (eds), Handbook of Evidence in International Commercial Arbitration: Key Issues and Concepts ,Wolters Kluwer.
Kazazi, M. (1992), Burden of Proof and its Related Issues: A Study on Evidence before International Tribunals" Dissertation Doctorate, Geneva.
Kurkela, M. S., & S. Turunen (2010), Due Process in International Commercial Arbitration, 2d e d, Oxford University Publication.
Livingstone, M. L. (2008), “Party Autonomy in International Commercial Arbitration: Popular Fallacy or Proven Fact?”, Journal of International Arbitration 25, .No.05.
Marossi, A. Z. (2011), “Shifting the Burden of Proof in the Practice of the Iran ـ United States Claims Tribunal”, Journal of International Arbitration, 28 Vol. Netherlands.
Pauker, S. (2020), ‘Substance and Procedure in International Arbitration”, 36Arb Intl 3, No.20.
Pryles, M. (2007), “Limits to Party Autonomy in Arbitral Procedure”, Int'l Arb, Vol . 24.
Redfern, A., C. Reymond, A. Reiner, B. Hanotiau, Eveleigh, &, L. W. Menzies )1994), “The Practical Distinction Between the Burden of Proof and the Taking of Evidence”, Arb. Int'l, Vol.10, Issue 3.
Reiner, A. (1992), “Burden and General Standards of Proof”, Arbitration International, Vol. 10, No.3.
Rodriguez, F. (2014), “Standard of Proof: A Plea for Precision or an Unnecessary Remedy?”, Kluwer Arbitration Blog ICCA 2014.
Schlaepfer, A., W. (2015), “The Burden of Proof in International Arbitration”, in Legitimacy: Myths, Realities, Challenges, ICCA Congress, Series 127 ـ 128.
Trappe, J. (1998), “The Arbitration Proceedings: Fundamental Principles and Rights of the Parties”, 15 J. Int'l Arb.
مافی,همایون و موید,سعید . (1402). بار اقامه دلیل در داوری تجاری بین المللی و امکان تعدیل آن توسط طرفین و دیوان داوری. فصلنامه دیدگاههای حقوق قضایی, 28(104), 119-144. doi: 10.22034/jlvi.2024.2004037.1044
MLA
مافی,همایون , و موید,سعید . "بار اقامه دلیل در داوری تجاری بین المللی و امکان تعدیل آن توسط طرفین و دیوان داوری", فصلنامه دیدگاههای حقوق قضایی, 28, 104, 1402, 119-144. doi: 10.22034/jlvi.2024.2004037.1044
HARVARD
مافی همایون, موید سعید. (1402). 'بار اقامه دلیل در داوری تجاری بین المللی و امکان تعدیل آن توسط طرفین و دیوان داوری', فصلنامه دیدگاههای حقوق قضایی, 28(104), pp. 119-144. doi: 10.22034/jlvi.2024.2004037.1044
CHICAGO
همایون مافی و سعید موید, "بار اقامه دلیل در داوری تجاری بین المللی و امکان تعدیل آن توسط طرفین و دیوان داوری," فصلنامه دیدگاههای حقوق قضایی, 28 104 (1402): 119-144, doi: 10.22034/jlvi.2024.2004037.1044
VANCOUVER
مافی همایون, موید سعید. بار اقامه دلیل در داوری تجاری بین المللی و امکان تعدیل آن توسط طرفین و دیوان داوری. دیدگاههای حقوق قضایی, 1402; 28(104): 119-144. doi: 10.22034/jlvi.2024.2004037.1044