فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی

فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی

بار اقامه دلیل در داوری تجاری بین ‏المللی و امکان تعدیل آن توسط طرفین و دیوان داوری

نوع مقاله : پژوهش کاربردی

نویسندگان
1 استاد گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه علوم قضائی و خدمات اداری
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه علوم قضائی و خدمات اداری
چکیده
طبق یک قاعدۀ حقوقی بار اصلی اثبات دلیل بر عهدۀ  مدعی است که ادعایی را برای اثبات حقایق ارائه می‌دهد. دشواری در اثبات ادعا هرگز موجب رهایی مدعی از تکلیف اثبات ادعا نمی‌شود. چنانچه مدعی دلیل کافی برای اثبات ادعای خود ارائه ندهد او به ضرر خود عمل کرده است. از طرفی در قرارداد داوری به‌عنوان یک اصل پذیرفته‌شده، طرفین در انتخاب مقررات شکلی و ماهوی حاکم بر قرارداد آزادند. این مقاله درصدد است تا با روش توصیفی ـ تحلیلی مشخص کند که آیا اختیار طرفین در تعیین مقررات شکلی و ماهوی دربرگیرندۀ اختیار تعدیل و تغییر در بار اثبات دلیل نیز است یا خیر؟ بدیهی است که این اختیار و نیز اختیار دیوان داوری درمورد تعدیل بار اثبات دلیل نباید به تغییری منجر شود که نتیجۀ آن باعث تعارض با نظم عمومی و قواعد آمره شود. درمورد اینکه بار اثبات دلیل از مقررات شکلی یا ماهوی تبعیت می‌کند نظرات متفاوتی وجود دارد. بررسی و یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که گرایش غالب در رویۀ داوری تجاری بین‌المللی بر این است که قاعدۀ بار اثبات دلیل از جنبۀ ماهوی برخوردار است.
کلیدواژه‌ها

  • الف) منابع فارسی

    • آقاحسینی، محسن و زهرا موسوی (1390)، «بار اثبات مدعی و معیار آن در رویۀ داوری دیوان ایران»، ایالات متحده در مجموعه‌مقالات همایش صدمین سال تأسیس نهاد داوری در حقوق ایران، به اهتمام محمد کاکاوند، تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوق شهر دانش.
    • امیرمعزی، احمد (1387)، داوری بین‌المللی در دعاوی بازرگانی، تهران: دادگستر.
    • بازگیر، یدالله (1380)، قانون مدنی در آینۀ آرای دیوان عالی کشور ـ ادلۀ اثبات دعوی، تهران: فردوسی.
    • برومند، بی‌بی فاطمه، مرتضی شهبازی‌نیا و اصغر عربیان (1399)، «حسن نیت آیینی طرفین داوری (مطالعۀ تطبیقی در حقوق ایران و انگلیس)»، فصلنامۀ پژوهش‌های حقوق تطبیقی، دورۀ 22، شمارۀ 2.
    • براون، چستر (1394)، قواعد مشترک دادرسی‌های بین‌المللی‌، ترجمۀ هادی شهیری فرجام، تهران: خرسندی.
    • خلیلیان، خلیل (1382)، دعاوی حقوقی ایران و آمریکا مطرح در دیوان دعاوی ایران ـ ایالات متحده (لاهه)، تهران: شرکت سهامی انتشار.
    • جنیدی ،لعیا ( 1376)، قانون حاکم در داوری‌های تجاری بین‌المللی، تهران: دادگستر.
    • صفایی، سید حسین (1372)، «تعیین حقوق حاکم بر ماهیت دعوی در داوری‌های بین‌المللی»، مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دورۀ 30.
    • ردفرن، آلن، مارتین هانتر، نایجل بلکابی و کنستانتین پارتسایدز (1400)، داوری بین‌المللی، ترجمۀ امیرحسین کوشا، تهران: مجد.
    • ریاضی، علی‌اکبر (1395)، فن وکالت، ترجمۀ محمدحسین زاهدین لباف، تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.
    • شمس، عبدالله (1387)، ادلۀ اثبات دعوا، تهران: دراک.
    • لیو، جولیان، دی ام ، میستلیس، لوکاس ای، کرول، استفان (1388)، «تحقق رؤیا: داوری خودآیین»، ترجمۀ فیض‌الله جعفری، مجلۀ حقوقی بین‌المللی، سال 26، شمارۀ 40.
    • کاتوزیان، ناصر (1386)، حقوق مدنی، نظریۀ عمومی تعهدات، تهران: بنیاد حقوقی میزان.
    • کاکاوند، محمد (1389)، گزیدۀ آرای داوری مرکز داوری اتاق ایران (1383 ـ 1387)، تهران: انتشارات مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.
    • کاکاوند، محمد (1393)، گزیدۀ آرای داوری مرکز داوری اتاق ایران، جلد دوم (1388 ـ 1390)، تهران: انتشارات مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.
    • مافی، همایون (1395)، شرحی بر قانون داوری تجاری بین‌المللی ایران، تهران: دانشگاه علوم قضائی و خدمات اداری.
    • محقق داماد، مصطفی ( 1381)، قواعد فقه (بخش قضائی)، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
    • مرتضوی، عبدالحمید (1394)، آیین دادرسی مدنی عمومی، مقدمات دادرسی، دادرسی، اعتراض به دادرسی، تهران: جنگل.
    • موزز، مارگارت (1398)، اصول و رویه‌های داوری تجاری بین‌المللی، ترجمۀ مجتبی اصغریان، تهران: خرسندی.

     

    ب ) منابع انگلیسی

    • Barraclough, A., & J. Waincymer (2005), Mandatory Rules of Law in International Commercial Arbitration, 6 Melb, J. Int'l .L.
    • Belohlavek, A. J. (2011), “The Legal Nature of International Commercial Arbitration and the Effects of Conflicts Between Legal Cultures”, Law of Ukraine , Pravo Ukrajiny , No. 2.
    • Bhushan, A. (2014), "Standard and Burden of Proof in International Commercial Arbitration: Is There a Bright Line Rule?", 25 Am, Rev. of Int'l Arb.
    • Blavi, F., & Vial, G. (2016), “The Burden of Proof in International CommercialArbitration: Are We Allowed to Adjust the Scales”, Hastings International and Comparative Law Review, Vol. 39.
    • Born, G. B. (2014), International Commercial Arbitration, Kluwer L. Int'l, 2nd e d.
    • Duarte G., H. (2015), “The Role of Good Faith in Arbitration: Are Arbitrator and Arbitral Institutions Bound to Act in Good Faith?”, ASA Bulletin, Vol. 33, No 3.
    • Foster, C. E. (2010), Burden of Proof in International Courts and Tribunals, Australian Year Book of International Law.
    • Franck, S., J. Fereda, K. Lavin, & A. Lehmann Tobias (2015), “International Arbitration: Demographics, Precision and Justice’, in Albert Jan Van den Berg (ed.), Legitimacy: Myths, Realities, Challenges, ICCA Congress, Series No. 18.
    • Garnett, (2022), “Demystifying the Burden of Proof in International Arbitration”, in Franco Ferrari and Friedrich Rosenfeld (eds), Handbook of Evidence in International Commercial Arbitration: Key Issues and Concepts ,Wolters Kluwer.
    • Kazazi, M. (1992), Burden of Proof and its Related Issues: A Study on Evidence before International Tribunals" Dissertation Doctorate, Geneva.
    • Kurkela, M. S., & S. Turunen (2010), Due Process in International Commercial Arbitration, 2d e d, Oxford University Publication.
    • Livingstone, M. L. (2008), “Party Autonomy in International Commercial Arbitration: Popular Fallacy or Proven Fact?”, Journal of International Arbitration 25, .No.05.
    • Marossi, A. Z. (2011), “Shifting the Burden of Proof in the Practice of the Iran ـ United States Claims Tribunal”, Journal of International Arbitration, 28 Vol. Netherlands.
    • Pauker, S. (2020), ‘Substance and Procedure in International Arbitration”, 36 Arb Intl 3, No.20.
    • Pryles, M. (2007), “Limits to Party Autonomy in Arbitral Procedure”, Int'l Arb, Vol . 24.
    • Redfern, A., C. Reymond, A. Reiner, B. Hanotiau, Eveleigh, &, L. W. Menzies )1994), “The Practical Distinction Between the Burden of Proof and the Taking of Evidence”, Arb. Int'l, Vol.10, Issue 3.
    • Reiner, A. (1992), “Burden and General Standards of Proof”, Arbitration International, Vol. 10, No.3.
    • Rodriguez, F. (2014), “Standard of Proof: A Plea for Precision or an Unnecessary Remedy?”, Kluwer Arbitration Blog ICCA 2014.
    • Schlaepfer, A., W. (2015), “The Burden of Proof in International Arbitration”, in Legitimacy: Myths, Realities, Challenges, ICCA Congress, Series 127 ـ 128.
    • Trappe, J. (1998), “The Arbitration Proceedings: Fundamental Principles and Rights of the Parties”, 15 J. Int'l Arb.
    • icsid.worldbank.org/sites/default/files/parties_publications/C3765/Respondent.pdf(last visited 4/6/2023).
    • iusct.com/fa/wp ـ content/uploads/2020/11/4 ـ Fa ـ Tribunal ـ Rules.pdf(last visited 3/ 5 / 2023).
    • icj ـ cij.org/public/files/case ـ related/45/045 ـ 19620615 ـ JUD ـ 01 ـ 00 ـ EN(last visited 3/6/2023).
    • uncitral.un.org/sites/uncitral.un.org/files/mediadocuments/uncitral/en/21 ـ 07996_expedited ـ arbitration ـ e ـ ebook.pdf(last visited 10 / 5 / 2023).

     

  • تاریخ دریافت 07 مرداد 1402
  • تاریخ بازنگری 23 بهمن 1402
  • تاریخ پذیرش 13 خرداد 1403