The Quarterly Journal of Judicial Law Views

The Quarterly Journal of Judicial Law Views

The Impact of the Purity of Narcotics and Psychotropic Substances on Iran's Criminal Justice Policy

Document Type : t

Authors
mojtaba zare 1
Farid Mohseni 2
1 judge of justice
2 Professor at the University of Judicial Sciences
10.22034/jlvi.2025.2036709.1242
Abstract
One of the fundamental criteria in determining penalties for drug-related offenses is the weight of the substances. Given various factors, narcotic and psychotropic substances available in the country are often impure and mixed with additives outside the standard processing of these substances.In this regard, a fundamental question arises: at the stage of determining responses to drug-related offenses, is it necessary to determine the purity of these substances?
In Iran’s judicial system, two distinct approaches are observed on this matter.The dominant judicial criminal policy in prosecutor’s offices and Islamic Revolutionary Courts adopts a security-oriented interpretation.This approach, based on a conventional understanding of the meaning of narcotics and its broad interpretation, excessive reliance on law enforcement reports, the supremacy of public interest over individual rights, and a text-centric view of the law, holds that determining the purity of narcotics is unnecessary for imposing criminal sanctions.
In contrast, there is an expediency-oriented approach. This interpretive perspective, reflected in some rulings of the Supreme Court, including the General Assembly of the Criminal Chambers, relies on the principle of caution in matters of life, legal standards, and the principle of dar’a (avoiding punishment in case of doubt), restrictive interpretation of criminal law, and a justice-oriented reading of the law.
This approach advocates for determining punishment based on the purity of the narcotic substances. In the present study, through an analytical-descriptive method, while examining and evaluating the two aforementioned approaches concerning the concept of narcotic substances and their reasoning, it is concluded that the security-oriented approach, given its relied-upon evidence, leads to judicial legislation.However, the expediency-oriented interpretation is more realistic and consistent with the principles of criminal law interpretation. Based on this, it is necessary for the legislator to revise the criteria for determining responses in the Anti-Narcotics Law and establish a precise and fair basis, in addition to the weight of the substances, for assessing the culpability and deservingness of punishment for the offender.
Keywords
Drugs and psychotropic substances
judicial criminal policy
determination of purity
interpretation
security-oriented and expediency-oriented approach
الف) منابع فارسی
Ø  آقائی‌نیا، حسین و علی شجاعی (1391)، «نقش دادرسان در تفسیر قانون جنایی»، فصلنامۀ حقوق، دورۀ 42، شمارۀ 3.
Ø  استفانی، گاتسون و ژرژ لواسور و برنار بولوک (1383)، حقوق جزای عمومی، جلد اول، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
Ø  امیدی، جلیل (1398)، تفسیر قوانین جزایی، تهران: میزان.
Ø  امیدی، جلیل (1399)، «تفسیر قانون»، دانشنامۀ سیاستگذاری حقوقی (مجموعه مقالات)، تهران: معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات معاونت حقوقی رئیس جمهور.
Ø  انصاری، باقر (1393)، نقش قاضی در تحول نظام قضائی، تهران: میزان.
Ø  ایروانیان، امیر (1388)،«سیاست جنایی؛ پیشینۀ تاریخی، ساختار و ویژگی‌ها»، تازه‌های علوم جنایی(مجموعه مقالات)، تهران: میزان.
Ø  جعفری‌تبار، حسن (1400)، دیو در شیشه در فلسفۀ رویۀ قضائی، تهران: نگاه معاصر.
Ø  ذبحی، حسین (1400)، نقد و بررسی نگارشی، شکلی و ماهوی آرای اصراری و شعبه‌های دیوان عالی کشور و دادگاه‌های انقلاب اسلامی در جرائم مواد مخدر و روان‌گردان، جلد اول، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضائیه.
Ø  ذبحی، حسین (1403)، شرح جامع قانون مبارزه با مواد مخدر در نظم حقوقی جدید، جلد اول، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضائیه.
Ø  ذوالفقارطلب، مصطفی و حسین درویشی‌پور خرم‌آباد (1401)، «نقش مصلحت در تفسیر نصوص مجازات حدی»، ماهنامۀ جامعه‌شناسی سیاسی ایران، دورۀ 5، شمارۀ 11.
Ø  رفیعی، محمدرضا (1401)، ایجاد وحدت رویۀ قضائی، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضائیه.
Ø  زراعت، عباس و مجید صفری (1391)، «لزوم یا عدم لزوم تعیین خلوص مواد مخدر در رسیدگی‌های کیفری»، فصلنامۀ حقوق، دورۀ 42، شمارۀ 3.
Ø  ساکی، محمدرضا و سلمان کونانی (1398)، «بایدها و نبایدهای حذف مجازات اعدام از جرایم مواد مخدر»، فصلنامۀ دیدگاه‌های حقوق قضایی، دورۀ 24، شمارۀ 87.
Ø  شاملو، باقر (1403)، سیاست جنایی، تهران: میزان.
Ø  شکوهی‌راد، صمد و تهمینه باهری (1398)، «تعیین جغرافیایی محل افزوده شدن ناخالصی‌های دارویی به هرویین‌های مکشوفه در استان فارس»، فصلنامۀ پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی، شمارۀ 4.
Ø  صانعی، پرویز (1400)، حقوق و اجتماع، تهران: طرح نو.
Ø  غلامی، حسین (1396)، کیفرشناسی، تهران: میزان.
Ø   قناد، فاطمه و مسعود اکبری (1396)، «امنیت‌گرایی سیاست جنایی»، پژوهش حقوق کیفری، شمارۀ 51.
Ø  قیاسی، جلال‌الدین (1399)، روش تفسیر قوانین کیفری، قم: بوستان کتاب.
Ø  کاتوزیان، ناصر (1403)، فلسفۀ حقوق، جلد سوم، تهران: گنج دانش.
Ø  کلانتری خلیل‌آباد، عباس، نفسیه متولی‌زاده و صدیقه گلستان‌رو (1395)، «احتیاط در دماء و کاربرد آن در حقوق کیفری»، حقوق اسلامی، سال سیزدهم، شماۀ 51.
Ø  کیوانفر، شهرام (1400)، مبانی فلسفی تفسیر قانون، تهران: شرکت سهامی انتشار.
Ø  لازرژ، کریستین (1401)، درآمدی بر سیاست جنایی، ترجمۀ علی حسین نجفی ابرندآبادی، تهران: میزان.
Ø  محسنی، فرید (1400)، جرم‌شناسی، تهران:انتشارات دانشگاه امام صادق(ع).
Ø  مدنی قهفرخی، سعید (1400)، جامعه‌شناسی اعتیاد؛ از افیون تا کریستال، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه.
Ø  معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات معاونت حقوقی ریاست جمهوری (1399)، «مجموعۀ تنقیحی قانون مبارزه با مواد مخدر و مقررات مربوط»، تهران: معاونت حقوقی ریاست جمهوری، معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات
Ø  موردینی‌نژاد، مسعود (1391)، قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر در نظم حقوق کنونی، تهران: شرکت نشر بهینۀ فراگیر.
Ø  نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین (1401)، «دربارۀ سیاست جنایی افتراقی»، دیباچه در: لازرژ،کریسین، درآمدی بر سیاست جنایی، ترجمۀ علی حسین نجفی ابرندآبادی، تهران: میزان.
Ø  وائل بن خلاق (1403)، تاریخ تئوری‌های حقوقی اسلامی، ترجمۀ محمد راسخ، تهران: نشر نی.
Ø  یزدیان جعفری، جعفر (1391)، چرایی و چگونگی مجازات، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
 ب) تصمیم‏های قضائی
Ø ادارۀ کل وحدت رویه و نشر مذاکرات هیئت عمومی دیوان عالی کشور (1397)، «مذاکرات و آراء هیئت عمومی دیوان عالی کشور سال 1395»، بخش اول، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضائیه، ادارۀ وحدت رویۀ دیوان عالی کشور.
Ø ادارۀ کل وحدت رویه و نشر مذاکرات هیئت عمومی دیوان عالی کشور (1397)، «مذاکرات و آراء هیئت عمومی دیوان عالی کشور سال 1395»، بخش دوم، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضائیه، ادارۀ وحدت رویۀ دیوان  عالی کشور.
Ø ادارۀ کل وحدت رویه و نشر مذاکرات هیئت عمومی دیوان عالی کشور (1398)، «مذاکرات و آراء هیئت عمومی دیوان عالی کشور سال 1398»، بخش دوم، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضائیه، ادارۀ وحدت رویۀ دیوان  عالی کشور.
Ø ادارۀ کل وحدت رویه و نشر مذاکرات هیئت عمومی دیوان عالی کشور (1399)، «مذاکرات و آراء هیئت عمومی دیوان عالی کشور سال 1396»، بخش اول، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضائیه، ادارۀ وحدت رویۀ دیوان  عالی کشور.
  

  • Receive Date 18 September 2024
  • Revise Date 20 January 2025
  • Accept Date 13 May 2025