دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی 2252-0007 مقالات آماده انتشار 2026 02 09 Examples of Claims for Amendment of Birth Certificates With an Approach to Judicial Procedure مصادیق دعاوی اصلاح شناسنامه با رویکرد به رویه قضایی 734105 10.22034/jlvi.2026.2068980.1437 FA امید توکلی کیا قاضی دادگستری دانش‌پژوه دکتری حقوق خصوصی مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور تهران 0000-0003-0810-8342 Journal Article 2025 08 17 The birth certificate is one of the most important identity documents that contains information regarding a person's civil identity in society and expresses the existence of an individual or specific characteristics in society. The birth certificate (identity card, identity card, register) is an official document containing the name and surname, the name of the father and mother, the date and place of birth, the date and place of issuance of the document, the date of death, marriage and divorce, and the characteristics of the holder's children, and a copy of the general register of events. There are many lawsuits regarding the birth certificate, and one of its examples is the lawsuit to amend the birth certificate, which is under the jurisdiction of the peace court based on paragraph 11 of Article 12 of the Dispute Resolution Councils Law (1402), but the legislator has not specified the cases and examples of this lawsuit, and this will cause disagreement in the hearing of the courts of justice. The present study examines the issue of what are the most important examples of lawsuits to amend the birth certificate, using a descriptive-analytical method and using library tools and an applied approach, especially the judicial opinions of the courts of justice. شناسنامه یکی از مهمترین اسناد هویتی است که محتوی اطلاعات ناظر به هویت مدنی شخص در اجتماع و بیانگر وجود فردی یا مشخصات خاص در جامعه است. شناسنامه (ورقه هویت، برگ هویت، سجل)، سندی رسمی حاوی نام و نام‌خانوادگی، نام پدر و مادر، تاریخ و محل تولد، تاریخ و محل صدور سند، تاریخ وفات، ازدواج و طلاق و مشخصات فرزندان دارنده آن و رونوشتی از دفتر ثبت کل وقایع است. دعاوی راجع به شناسنامه فراوان بوده و یکی از مصادیق آن، دعوای اصلاح شناسنامه است که بر اساس بند 11 ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف (1402) در صلاحیت دادگاه صلح قرار گرفته است، اما قانونگذار موارد و مصادیق این دعوا را مشخص نکرده است و این امر باعث اختلاف‌نظر در رسیدگی محاکم دادگستری خواهد شد. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از ابزار کتابخانه‌ای و با رویکرد کاربردی به ویژه آرای قضایی محاکم دادگستری به بررسی این مسئله می‌پردازد که مهمترین مصادیق دعاوی اصلاح شناسنامه چه مواردی هستند.